تخت سلیمان

تخت سلیمان نام یک بخش در استان آذربایجان غربی است که در گذشتهٔ نزدیک، «تازه کند نصرت» و در گذشتهٔ دور «گَنجَک» نامیده شده‌است. هم‌اکنون نام آن شهر، تکاب است. گفته شده که تخت سلیمان همان «فره‌اسپه» پایتخت ایران اشکانی بوده‌است. تخت سلیمان بزرگ‌ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به‌شمار می‌رفت؛ اما در سال ۶۲۴ میلادی و در حملهٔ هراکلیوس، امپراتور رومیان به ایران، تخریب شد. در آن زمان این شهر گنجک نام داشت. از علل معروفیت این مجموعه تاریخی می‌توان به وجود یکی از آتشکده‌های مشهور ساسانی اشاره داشت که محل تاج‌گذاری پادشاهان این سلسله نیز بوده است البته با توجه به کاوش‌ها انجام‌یافته بر روی این محوطه، آثاری از دوره‌های هخامنشی و مادی نیز به چشم می‌خورد قدمت مجموعه تخت سلیمان به‌عنوان زادگاه زرتشت به سه هزار سال می‌رسد و آتش جاویدان آن به مدت هفت قرن نماد اقتدار آیین زرتشت و حکومت ساسانی محسوب شده است.

پس از زوال حکومت ساسانی و پذیرش  دین اسلام توسط ایرانیان تا قرن چهار هجری قمری تعداد اندکی از معتقدان آیین باستانی ایران در این محل اسکان داشتند و آتشکده نیز در مقیاس کوچک‌تری مورداستفاده بوده است تا اینکه در زمان حکومت آباقا خان مغول با انجام تعمیرات وسیع، چشمگیر و احداث بناهای جدید از این مکان مدتی به‌عنوان پایتخت ییلاقی، کاخ تفرجگاهی تابستانی استفاده می‌شد.

این مجموعه همچنین، در کنار دریاچه طبیعی زیبایی قرارگرفته است که آب این دریاچه در عمق 120 متری از چشمه می‌جوشد و بالا می‌آید البته این آب مناسب آشامیدن و کشاورزی نیست  چون املاح آن زیاد است ولی در عوض خیلی خوش‌رنگ است. همچنین افسانه‌هایی از وجود گنج در آب دریاچه بین مردم زمزمه شده بود و آن این‌که در دوره کوروش هخامنشی تا ساسانیان هر زمان که دشمن حمله کرده بود اشیای گران‌بها را در دریاچه می‌انداختند تا دست دشمن به آنها نرسد حتی گفته‌شده است انگشتر معروف حضرت سلیمان هم کف همین دریاچه است و تا امروز هم در این مکان به‌طور دست‌نخورده باقی‌مانده است.

معبد آناهیتا در شمال شرقی دریاچه نیز حائز اهمیت است چون آناهیتا، الهه آب مورد احترام ایرانیان باستان بوده و برای وجود چنین معبدی باید دلیل خاصی وجود داشته باشد بین دو قله در فصل بارش دریاچه‌ای از آب برف‌های ذوب‌شده دیده می‌شود و پایین‌تر چشمه وجود دارد که علت اصلی حضور معبد آناهیتا است این چشمه، آب آشامیدنی موبدان را تأمین می‌کرده و نام کوه برگرفته از نام ملکه صبا، همسر حضرت سلیمان است.

نام مجموعه تاریخی تخت سلیمان
محل قرارگیری استان آذربایجان غربی- تکاب
نوع بنا تاریخی
تاریخ ساخت و سازنده اشکانیان، ساسانیان، ایلخانان
تاریخ ثبت ملی 29 آذر 1316
تاریخ ثبت جهانی (یونسکو) 2003